ZAŻALENIE W POSTĘPOWANIU ADMINISTRACYJNYM
ZAŻALENIE NA POSTANOWIENIE
Dowiedz się czym jest zażalenie oraz w jaki sposób skutecznie zakwestionować postanowienie organu administracji publicznej wydane w toku postępowania.
Podstawowe informacje - Czym jest zażalenie w postępowaniu administracyjnym?
Zażalenie jest zwyczajnym środkiem zaskarżenia, składanym w celu weryfikacji nieostatecznych postanowień organu administracji publicznej, w przypadkach przewidzianych przez przepisy. Ma za zadanie uruchomienie procedury, polegającej na ponownym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu kwestii procesowej, pojawiającej się w toku postępowania
Zażalenie przysługuje stronom postępowania oraz podmiotom występującym na prawach strony. W wyjątkowych sytuacjach, zażalenie może złożyć inny uczestnik postępowania np. świadek, w przypadku nałożenia na niego grzywny za unikanie stawiennictwa (organ nakłada ją w formie postanowienia, na które służy zażalenie).
Termin na wniesienie zażalenia, co do zasady wynosi 7 dni, liczone od dnia doręczenia lub ogłoszenia postanowienia i ma charakter zawity (wniesienie odwołania po terminie
– nie wywoła skutków prawnych).
Przepisy regulujące kwestie związane z instytucją zażalenia, znajdują się w Kodeksie Postępowania Administracyjnego. W kwestiach nieuregulowanych w rozdziale odnoszącym się do zażaleń, ustawodawca nakazuje odpowiednie stosowanie przepisów dotyczących odwołań.
Czy na każde postanowienie przysługuje zażalenie?
Zażalenie jest środkiem prawnym, przysługującym jedynie w przypadkach ściśle określonych w przepisach. W toku postępowania organ wydaje postanowienia, które w większości przypadków dotyczą kwestii procesowych, nierozstrzygających o istocie sprawy. Postanowienie, jeżeli służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego lub sprzeciw oraz gdy zostało wydane na skutek zażalenia na postanowienie, powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne.
Organ administracji publicznej wydając postanowienie, w pouczeniu powinien wskazać stronie, czy na dane rozstrzygnięcie procesowe przysługuje zażalenie oraz w jakim trybie i terminie, należy je wnosić.
Przykład postanowień organu, na które przysługuje zażalenie:
- Odmowa wszczęcia postępowania administracyjnego
- Zawieszenie postępowania
- Zajęcie stanowiska przez inny organ w ramach współdziałania przy wydaniu decyzji
- Odmowa przywrócenia terminu
- Odmowa udostępnienia akt stronie postępowania
- Ukaranie świadka grzywną
- Nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności po wydaniu decyzji
- Zatwierdzenie ugody administracyjnej
- Sprostowanie decyzji administracyjnej
- Odmowa wydania zaświadczenia potwierdzającego milczące załatwienie sprawy
- Odmowa wznowienia postępowania
- Odmowa wydania zaświadczenia
Postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, podlegają dodatkowo kontroli sądowadministracyjnej – przysługuje na nie skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego.
Co zrobić, jeżeli na postanowienie organu nie przysługuje zażalenie?
Postępowanie administracyjne, co do zasady, kończy się wydaniem decyzji administracyjnej. Jeżeli nie zgadzamy się z treścią postanowienia wydanego w toku postępowania, a przepisy nie przewidziały w danym przypadku możliwości wniesienia zażalenia, do treści postanowienia możemy odnieść się bezpośrednio w odwołaniu od decyzji. Powinniśmy o tym pamiętać, w szczególności, jeżeli w naszej ocenie konkretne rozstrzygnięcie organu, podjęte w toku procesu, miało wpływ na ostateczny kształt decyzji.
Co powinno się znaleźć w treści zażalenia?
Strona wnosząc zażalenie powinna w treści wyrazić niezadowolenie z treści postanowienia. Teoretycznie, złożenie w terminie pisma zawierającego stwierdzenie: „nie zgadzam się z postanowieniem organu”, lub wręcz pisma o treści: „wnoszę zażalenie na postanowienie”, bez sprecyzowania, co konkretnie uważam za niewłaściwe – co do zasady, będzie poprawne i powinno wywołać skutki prawne. Zażalenie nie wymaga też dodatkowego uzasadnienia.
UWAGA! Przepisy szczególne mogą wprowadzać wymogi, którym musi odpowiadać treść zażalenia na postanowienie – np. ustawa Prawo budowlane po nowelizacji z dnia 4.12.2025 roku, od 7 stycznia 2026 roku, wprowadziła wymogi formalne dla zażaleń składanych na postanowienia wydane na podstawie prawa budowlanego.
Nawet jednak w sytuacji braku obowiązku, precyzyjnego wskazania zarzutów oraz sporządzenia uzasadnienia – chcąc zmaksymalizować szansę uchylenia, bądź zmiany niekorzystnego postanowienia – warto przygotować profesjonalne pismo procesowe, zawierające żądania oraz merytoryczne argumenty na jego potwierdzenie. W niektórych sytuacjach, w treści zażalenia warto także wnieść o wstrzymanie wykonania postanowienia.
Zażalenie na postanowienie w rozumieniu przepisów Kodeksu Postępowania Administracyjnego jest podaniem, należy więc pamiętać o wymogach formalnych co do treści oraz sposobu wniesienia, wynikających z przepisów:
Art. 63. KPA
§ 1. Podania (żądania, wyjaśnienia, odwołania, zażalenia) wnosi się na piśmie, za pomocą telefaksu lub ustnie do protokołu. Podania utrwalone w postaci elektronicznej wnosi się na adres do doręczeń elektronicznych lub za pośrednictwem konta w systemie teleinformatycznym organu administracji publicznej. Jeżeli przepisy odrębne nie stanowią inaczej, podania wniesione na adres poczty elektronicznej organu administracji publicznej pozostawia się bez rozpoznania.
§ 2. Podanie powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi,
jej adres, również w przypadku złożenia podania w postaci elektronicznej, i żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych.§ 3. Podanie wniesione na piśmie albo ustnie do protokołu powinno być podpisane przez wnoszącego, a protokół ponadto przez pracownika, który go sporządził. Gdy podanie wnosi osoba, która nie może lub nie umie złożyć podpisu, podanie lub protokół podpisuje za nią inna osoba przez nią upoważniona, czyniąc o tym wzmiankę obok podpisu.
§ 3a. Podanie wniesione na adres do doręczeń elektronicznych lub za pośrednictwem konta w systemie teleinformatycznym organu administracji publicznej zawiera dane w ustalonym formacie, zawartym we wzorze podania określonym w odrębnych przepisach, jeżeli te przepisy nakazują wnoszenie podań według określonego wzoru.
§ 4. Organ administracji publicznej jest obowiązany potwierdzić wniesienie podania, jeżeli wnoszący tego zażąda.
Wymogi formalne dla zażaleń na postanowienia wynikające z nowelizacji prawa budowlanego
Zażalenie składane od postanowienia wydane na podstawie ustawy prawo budowlane, po 7 stycznia 2026 roku, powinno zawierać konkretne zarzuty odnoszące się do postanowienia, zakres żadania będącego przedmiotem zażalenia oraz wskazywać dowody uzasadniające żądanie strony.
W przypadku niedopełenienia wymogów formalnych organ administracji publicznej wezwie stronę wnoszącą zażalenie do uzupełnienia, zgodnie z procedurą przewidzianą w przepisach KPA. Niezastosowanie się do wezwania organu, poskutkuje pozostawieniem pisma bez rozpoznania.
Art. 10 b. Prawo budowlane
1. Odwołanie od decyzji lub zażalenie na postanowienie wydane na podstawie ustawy zawiera zarzuty odnoszące się do decyzji lub postanowienia, zakres żądania będącego przedmiotem odwołania lub zażalenia oraz wskazuje dowody uzasadniające to żądanie.
2. W przypadku gdy odwołanie od decyzji lub zażalenie na postanowienie nie spełnia wymogów, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepis art. 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, z tym że wezwanie wnoszącego do usunięcia braków nie powinno nastąpić później niż po upływie 14 dni od dnia wpływu odwołania lub zażalenia.
W jaki sposób wnosi się zażalenie?
Zażalenie, podobnie jak odwołanie, wnosimy do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu, który wydał kwestionowane postanowienie. Organ przed przekazaniem naszego zażalenia do organu odwoławczego może, w przypadku spełnienia określonych w przepisach przesłanek, dokonać autokontroli w stosunku do wydanego przez siebie postanowienia.
Skutek wniesienia zażalenia
Zażalenie jest środkiem względnie suspensywnym, oznacza to, że sam fakt wniesienia zażalenia, z mocy prawa (automatycznie) nie wstrzymuje wykonania kwestionowanego postanowienia. Jednak organ w uzasadnionych przypadkach, ma możliwość w wyniku złożonego zażalenia, wstrzymać wykonanie postanowienia (może mieć to szczególne znaczenie w przypadku egzekucji obowiązku).
SPORZĄDZAMY ZAŻALENIA NA POSTANOWIENIA W POSTĘPOWANIACH ADMINISTRACYJNYCH
Nie jesteś zadowolony z treści postanowienia organu?
Na złożenie zażalenia masz 7 dni od doręczenia rozstrzygnięcia.
Napisz wiadomość lub zadzwoń i uzyskaj darmową wycenę usługi.
Napisz wiadomość lub zadzwoń i uzyskaj darmową wycenę usługi.
