ODWOŁANIE W POSTĘPOWANIU ADMINISTRACYJNYM
ODWOŁANIE OD DECYZJI
Dowiedz się czym jest odwołanie oraz w jaki sposób skutecznie wnieść środek zaskarżenia i uruchomić postępowanie przed organem II instancji. Twój wniosek spotkał się z odmową? Otrzymałeś nie w pełni satysfakcjonującą decyzję? Nie zgadzasz się z obowiązkiem nałożonym przez organ? Szczerze zmartwiło cię otrzymane przez sąsiada, pozytywne rozstrzygnięcie w postępowaniu administracyjnym, w którym również jesteś stroną? Od doręczenia decyzji masz 14 dni na złożenie odwołania.
Czym jest odwołanie od decyzji administracyjnej?
Co powinno znaleźć się w treści odwołania?
Co do zasady przepisy KPA, nie stawiają poprzeczki zbyt wysoko, aby pismo zostało zakwalifikowane jako „odwołanie”, wystarczy jeżeli z jego treści wynika, że strona jest z decyzji niezadowolona. Odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia ani doprecyzowania co i dlaczego nam się w decyzji nie podoba – nad tym będzie się musiał „z urzędu” zastanowić organ odwoławczy.
Czy zatem wystarczy napisać: „nie zgadzam się z decyzją” lub „decyzja mi się nie podoba”? Teoretycznie tak. Pismo sformułowane w powyższy, lakoniczny sposób, wniesione w terminie do organu administracji publicznej oraz spełniające wymogi formalne stawiane podaniu - uruchomi weryfikację decyzji w toku instancji. Warto zadać sobie pytanie, czy takie pismo skutecznie doprowadzi do zmiany, bądź uchylenia kwestionowanej decyzji, a przecież o to na ogół zabiega podmiot wnoszący odwołanie. Należy także pamiętać, że przepisy szczególne mogą, w konkretnych przypadkach, wprowadzać dodatkowe wymogi formalne dla treści odwołań.
W celu zmaksymalizowania szans powodzenia i zakończenia postępowania odwoławczego pomyślnie dla strony, odwołanie powinno w sposób zwięzły i klarowny przedstawiać żądanie i oczekiwania strony, zawierać krytyczną ocenę wobec treści decyzji bądź postępowania administracyjnego, które doprowadziło do jej wydania. Strona może wprost wyrazić swoje oczekiwanie, wnioskując np. „o uchylenie decyzji w całości i rozstrzygnięcie co do istoty”. Organ II instancji nie jest jednak związany naszym żądaniem, lecz granicami sprawy administracyjnej. Jeżeli organ uzna ze zachodzą przesłanki uchylenia decyzji jedynie w części i wydanie orzeczenia w tym zakresie – ma do tego pełne prawo.
UWAGA! Przepisy szczególne mogą wprowadzać wymogi, którym musi odpowiadać tresc odwołania – np. ustawa Prawo budowlane po nowelizacji z dnia 4.12.2025 roku, od 7 stycznia 2026 roku, wprowadziła wymogi formalne dla odwołań składanych na decyzje wydane na podstawie prawa budowlanego.
Wymogi formalne dla odwołań wynikające z nowelizacji prawa budowlanego
Odwołanie składane od decyzji wydanych na podstawie ustawy prawo budowlane, po 7 stycznia 2026 roku, powinno zawierać konkretne zarzuty odnoszące się do decyzji, zakres żadania będącego przedmiotem odwołania oraz wskazywać dowody uzasadniające żądanie strony.
W przypadku niedopełenienia wymogów formalnych organ administracji publicznej wezwie stronę wnoszącą odwołanie do uzupełnienia, zgodnie z procedurą przewidzianą w przepisach KPA. Niezastosowanie się do wezwania organu, poskutkuje pozostawieniem pisma bez rozpoznania.
Art. 10 b. Prawo budowlane
1. Odwołanie od decyzji lub zażalenie na postanowienie wydane na podstawie ustawy zawiera zarzuty odnoszące się do decyzji lub postanowienia, zakres żądania będącego przedmiotem odwołania lub zażalenia oraz wskazuje dowody uzasadniające to żądanie.
2. W przypadku gdy odwołanie od decyzji lub zażalenie na postanowienie nie spełnia wymogów, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepis art. 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, z tym że wezwanie wnoszącego do usunięcia braków nie powinno nastąpić później niż po upływie 14 dni od dnia wpływu odwołania lub zażalenia.
Czy odwołanie musi zawierać uzasadnienie?
Przepisy KPA nie wymagają od stron postępowania sporządzenia uzasadnienia odwołania. Jeżeli jendak zależy nam, aby odwołanie przyniosło zamierzony skutek, powinno zawierać także uzasadnienie, które szczegółowo przedstawi stanowisko strony i za pomocą odpowiedniej narracji: przekona organ odwoławczy do naszej interpretacji przepisów; wskaże na błędy, nieścisłości oraz niedopatrzenia organu I instancji w toku postępowania; przywoła okoliczności lub dowody, które nie zostały wzięte pod uwagę, a w naszej ocenie mają znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy.
W treści odwołania strona, na potwierdzenie swoich tez, może również przywoływać orzecznictwo sądów administracyjnych w analogicznych sprawach lub powoływać się na stanowisko doktryny, wyrażone choćby w publikacjach naukowych. Strona może również wnioskować o uzupełnienie materiału dowodowego lub przeprowadzenie bądź powtórzenie konkretnych czynności, w toku postępowania wyjaśniającego.
UWAGA! Przepisy szczególne mogą wprowadzać wymogi, którym musi odpowiadać treść odwołania, w tym obowiązek uzasadnienia – np. ustawa Prawo budowlane po nowelizacji z dnia 4.12.2025 roku, wprowadziła wymóg wskazania konkretnych zarzutów, zakresu żadania oraz obowiązek wskazania dowodów uzasadniających żądanie.
Podanie – wymogi formalne wynikające z KPA
Odwołanie od decyzji administracyjnej w rozumieniu przepisów Kodeksu Postępowania Administracyjnego jest podaniem, wnosząc je należy więc pamiętać o wymogach formalnych wynikających z przepisów:
Art. 63. KPA
§ 1. Podania (żądania, wyjaśnienia, odwołania, zażalenia) wnosi się na piśmie, za pomocą telefaksu lub ustnie do protokołu. Podania utrwalone w postaci elektronicznej wnosi się na adres do doręczeń elektronicznych lub za pośrednictwem konta w systemie teleinformatycznym organu administracji publicznej. Jeżeli przepisy odrębne nie stanowią inaczej, podania wniesione na adres poczty elektronicznej organu administracji publicznej pozostawia się bez rozpoznania.
§ 2. Podanie powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres, również w przypadku złożenia podania w postaci elektronicznej, i żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych.
§ 3. Podanie wniesione na piśmie albo ustnie do protokołu powinno być podpisane przez wnoszącego, a protokół ponadto przez pracownika, który go sporządził. Gdy podanie wnosi osoba, która nie może lub nie umie złożyć podpisu, podanie lub protokół podpisuje za nią inna osoba przez nią upoważniona, czyniąc o tym wzmiankę obok podpisu.
§ 3a. Podanie wniesione na adres do doręczeń elektronicznych lub za pośrednictwem konta w systemie teleinformatycznym organu administracji publicznej zawiera dane w ustalonym formacie, zawartym we wzorze podania określonym w odrębnych przepisach, jeżeli te przepisy nakazują wnoszenie podań według określonego wzoru.
§ 4. Organ administracji publicznej jest obowiązany potwierdzić wniesienie podania, jeżeli wnoszący tego zażąda.
W jakim terminie należy wnieść odwołanie?
Kodeks postępowania administracyjnego wskazuje 14 dniowy termin, liczony od dnia skutecznego doręczenia decyzji lub jej ogłoszenia – gdy decyzja została ogłoszona ustnie. Termin na wniesienie odwołania liczy się zgodnie z zasadami wynikającymi z KPA.
Przykładowo:
Jeżeli decyzja została doręczona stronie 3 lutego 2026 r., ostatnim dniem kiedy można skutecznie wnieść odwołanie będzie 17 lutego 2026 r. Odwołanie wniesione 18 lutego, będzie podaniem wniesionym po terminie – organ odwoławczy w drodze postanowienia stwierdzi uchybienie terminu.
UWAGA! Przepisy szczególne mogą przewidywać krótszy lub dłuższy termin na wniesienie odwołania. Szczegółową informację na temat terminu wniesienia środka zaskarżenia, organ powinien umieścić w pouczeniu, będącym integralną częścią decyzji.
Co zrobić, jeżeli nie dotrzymało się terminu na wniesienie odwołania?
Warto zastanowić się, czy w naszym przypadku nie wystąpiły okoliczności, które organ mógłby uznać za przesłanki pozwalające na przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej. W takiej sytuacji warto złożyć wniosek o przywrócenie terminu i wraz nim odwołanie.
Co stanie się z odwołaniem złożonym po terminie?
W przypadku, gdy byłoby jedynym odwołaniem, które wpłynęło w sprawie, spóźnione pismo nie wywoła żadnych skutków prawnych, nie uruchomi postępowania odwoławczego, w konsekwencji nie dojdzie do weryfikacji decyzji w toku instancji a decyzja organu I instancji będzie ostateczna. W sytuacji, gdy w postępowaniu choćby jedna ze stron wniosła odwołanie w terminie – postępowanie odwoławcze zostanie uruchomione. „Spóźnione odwołanie” wniesione przez uprawniony podmiot, zostanie potraktowane jako stanowisko strony, trafi do akt sprawy i zostanie przekazane organowi II instancji. Merytoryczne argumenty w nim podniesione zostaną wzięte pod uwagę w toku dalszego postępowania.
Do jakiego organu złożyć odwołanie?
Co do zasady organem właściwym do rozpatrzenia odwołania jest organ wyższego stopnia, wprost wskazany w konkretnej ustawie materialnej (która określa właściwość instancyjną poszczególnych organów). Przepisy KPA przewidują jednak procedurę, w której odwołanie najpierw trafia do organu, który wydał decyzję w I instancji a dopiero za jego pośrednictwem od organu odwoławczego.
Odwołanie wnosimy do organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał kwestionowaną decyzję
KPA nieprzypadkowo wskazuje organ wydający decyzję jako swego rodzaju pośrednika w procesie wniesienia odwołania. Organ, który wydał decyzję, prowadzi akta sprawy administracyjnej i to do nich zostają załączone odwołania. Ma także obowiązek poinformowania pozostałych stron postępowania o fakcie wpłynięcia odwołania lub odwołań. Organ I instancji, pod wpływem wniesionego odwołania, ma jeszcze możliwość dokonania autokontroli, w stosunku do wydanej przez siebie decyzji.
W sytuacji, gdy odwołanie wniosły wszystkie strony postępowania (lub odwołanie wniosła jedna strona a pozostały wyraziły zgodę), a organ uzna, że odwołanie zasługuje w całości na uwzględnienie (niejako przyznając się do błędu), może wydać nową decyzję, w której uchyli swoje rozstrzygnięcie w całości lub części i w tym zakresie orzeknie co do istoty sprawy albo uchyli swoją wcześniejszą decyzję i umorzy postępowanie w całości albo w części. Oczywiście od tej „nowej” decyzji, stronie przysługuje prawo do wniesienia „nowego” odwołania – na omawianych wcześniej zasadach.
Organ, jeżeli nie skorzystał z prawa autokontroli, ma na tym etapie możliwość ustosunkowania się do argumentów strony podniesionych w odwołaniu. Następnie stanowisko organu wraz z kompletem dokumentacji zostaje przekazane do organu odwoławczego w terminie 7 dni od dnia wpłynięcia odwołania (faktycznie organ powinien zaczekać, aż wszystkim stronom upłynie maksymalny termin przewidziany na wniesienie odwołania).
Co się stanie, jeżeli wyślesz odwołanie bezpośrednio do organu odwoławczego z pominięciem organu, który wydał decyzję?
Odwołanie wywoła skutki prawne, o ile zostanie wniesione w terminie. Organ odwoławczy zgodnie z procedurą przewidzianą w art. 65. § 1. KPA. Będąc organem niewłaściwym, przekaże odwołanie do organu I instancji, zawiadamiając o powyższym działaniu stronę. Podanie wniesione do organu niewłaściwego przed upływem terminu na dokonanie czynności, uważa się za wniesione z zachowaniem terminu.
Jeżeli przez pomyłkę (lub celowo) wniesiemy odwołanie w terminie, do dowolnego organu administracji publicznej w Polsce – skutki będą analogiczne.
Ile kosztuje odwołanie od decyzji administracyjnej?
Złożenie odwołania i rozpatrzenie go przez organ jest darmowe. Uruchomienie postępowania odwoławczego, co do zasady nie wiąże się z żadnymi opłatami administracyjnymi (czy opłatami skarbowymi).
Natomiast sporządzenie odwołania od decyzji przez profesjonalnego prawnika, radcę prawnego, czy adwokata, kosztuje od kliku do kilkunastu tysięcy złotych. Każde zlecenie podlega indywidualnej wycenie. Świadczona przez nas usługa najczęściej wiąże się z nakładem pracy w wymiarze 15-50 roboczogodzin i obejmuje:
- wstępną konsultację,
- przyjęcie pełnomocnictwa,
- szczegółową analizę decyzji administracyjnej oraz dokumentacji i materiałów związanych ze sprawą,
- sporządzenie odwołania wraz z uzasadnieniem,
- złożenie odwołania
- obsługę prawną w postępowaniu II instancyjnym.
SPORZĄDZAMY ODWOŁANIA OD DECYZJI ADMINISTRACYJNYCH
Potrzebujesz wsparcia w przygotowaniu profesjonalnego odwołania od decyzji administracyjnej?
Napisz wiadomość lub zadzwoń.
Po wstępnej konsultacji przedstawimy dedykowaną ofertę wsparcia prawnego.
